Với nhiều người, hình ảnh duy nhất về nghề dược là người đứng sau quầy thuốc. Nhưng đó chỉ là một trong nhiều nhánh.
Các nhánh khác nhau về tính chất công việc nhiều hơn người ta nghĩ.
Dược cộng đồng
Làm việc tại nhà thuốc, tiếp xúc trực tiếp với người dân.
Tính chất công việc:
- Nhịp nhanh, nhiều người, nhiều tình huống khác nhau.
- Đòi hỏi kỹ năng giao tiếp cao.
- Phải ra quyết định nhanh.
- Kiến thức rộng hơn là sâu.
- Có yếu tố kinh doanh.
Đây là nơi người dân tiếp xúc với ngành dược nhiều nhất, và cũng là nơi có thể tạo tác động lớn nhất tới việc dùng thuốc trong cộng đồng.
Dược bệnh viện
Làm việc trong bệnh viện, gồm cả khoa dược và dược lâm sàng.
- Làm việc trong nhóm nhiều chuyên môn.
- Tiếp xúc với ca bệnh phức tạp.
- Đòi hỏi kiến thức chuyên sâu.
- Có quy trình chặt chẽ.
- Cơ hội học liên tục từ thực tế lâm sàng.
Với người thích chiều sâu chuyên môn và làm việc nhóm, đây là hướng phù hợp.
Sản xuất
Làm việc tại nhà máy, trong các khâu sản xuất, đảm bảo chất lượng, hoặc nghiên cứu phát triển sản phẩm.
- Môi trường có quy trình rất chặt.
- Chú trọng tính hệ thống và ghi chép.
- Ít tiếp xúc người bệnh.
- Cơ hội học về công nghệ và vận hành.
- Có hướng phát triển lên quản lý.
Kiểm nghiệm
Làm việc tại phòng kiểm nghiệm của nhà máy hoặc cơ quan quản lý.
- Công việc đòi hỏi độ chính xác cao nhất.
- Nhiều thao tác kỹ thuật.
- Môi trường yên tĩnh, ít gián đoạn.
- Kết quả công việc rõ ràng, đo được.
- Phù hợp với người tỉ mỉ, thích làm việc độc lập.
Đăng ký thuốc và pháp chế
Chuẩn bị hồ sơ đăng ký, làm việc với cơ quan quản lý, theo dõi quy định.
- Nhiều đọc và viết tài liệu.
- Cần nắm quy định và cập nhật thường xuyên.
- Kết hợp kiến thức chuyên môn với hiểu biết pháp lý.
- Công việc văn phòng, giờ giấc ổn định hơn.
Đây là nhánh ít được biết tới nhưng có nhu cầu và mức đãi ngộ tốt.
Nghiên cứu
Tại trường, viện nghiên cứu, hoặc bộ phận nghiên cứu của doanh nghiệp.
- Đòi hỏi kiên nhẫn và chấp nhận thất bại.
- Thường cần học lên cao.
- Tự chủ cao về cách làm việc.
- Kết quả có thể mất nhiều năm.
Thông tin thuốc và y khoa
Làm việc tại doanh nghiệp dược, cung cấp thông tin chuyên môn cho nhân viên y tế.
- Cần nền chuyên môn vững.
- Đòi hỏi kỹ năng đọc và tổng hợp tài liệu.
- Có yếu tố giao tiếp và trình bày.
- Đòi hỏi ranh giới đạo đức rõ ràng giữa thông tin chuyên môn và quảng bá.
Điểm cuối quan trọng: đây là nhánh mà việc giữ chuẩn mực nghề nghiệp có ý nghĩa lớn.
Kinh doanh và quản lý
- Quản lý chuỗi cung ứng, kho vận.
- Quản lý cơ sở kinh doanh dược.
- Kinh doanh và phát triển thị trường.
- Quản lý sản phẩm.
Những hướng này kết hợp kiến thức dược với kỹ năng kinh doanh, và thường có lộ trình thăng tiến rõ.
Quản lý nhà nước và chính sách
Làm việc tại cơ quan quản lý về dược, tham gia xây dựng và thực thi quy định.
- Tác động ở quy mô hệ thống.
- Cần hiểu cả chuyên môn lẫn chính sách.
- Công việc có tính ổn định.
Giảng dạy
Đào tạo thế hệ sau tại các trường. Thường kết hợp với nghiên cứu, và đòi hỏi học lên cao.
Làm sao biết mình hợp nhánh nào
- Tận dụng giai đoạn thực tập để thử nhiều nơi.
- Nói chuyện với người đang làm ở từng nhánh.
- Tự hỏi: bạn thích làm việc với người hay với dữ liệu.
- Bạn thích nhịp nhanh hay công việc sâu và chậm.
- Bạn muốn kiến thức rộng hay chuyên sâu một mảng.
- Điều kiện sống của bạn phù hợp với lịch làm việc nào.
Điểm cuối thực tế: một số nhánh đòi hỏi trực, làm ca, hoặc đi lại nhiều.
Vài yếu tố thực tế khi chọn nhánh
Ngoài sở thích chuyên môn, có những yếu tố đời sống cần tính:
- Lịch làm việc. Có nhánh phải trực, làm ca, hoặc làm cuối tuần.
- Địa điểm. Một số nhánh chỉ có ở thành phố lớn hoặc khu công nghiệp.
- Đi lại. Một số vị trí đòi hỏi đi công tác thường xuyên.
- Áp lực. Mỗi nhánh có loại áp lực riêng.
- Lộ trình phát triển. Có nhánh có bậc thăng tiến rõ, có nhánh phát triển theo chiều sâu chuyên môn.
Những yếu tố này ảnh hưởng tới việc bạn gắn bó được bao lâu, nên đáng cân nhắc ngang với nội dung công việc.
Chuyển nhánh là bình thường
Nhiều người thay đổi hướng sau vài năm. Kiến thức nền chung giúp việc này khả thi.
Những điểm hỗ trợ việc chuyển đổi:
- Giữ nền chuyên môn vững, đừng chỉ học kỹ năng riêng của một vị trí.
- Xây dựng quan hệ nghề nghiệp rộng.
- Học thêm những kỹ năng dùng chung: viết, phân tích dữ liệu, ngoại ngữ.
Điểm cuối đáng đầu tư: ngoại ngữ mở ra nhiều cơ hội trong ngành này, vì phần lớn tài liệu chuyên môn cập nhật không bằng tiếng Việt.
Tóm lại
Ngành dược có nhiều nhánh với tính chất rất khác nhau: từ nhịp nhanh và nhiều giao tiếp ở nhà thuốc, tới công việc tỉ mỉ và yên tĩnh ở phòng kiểm nghiệm. Hãy tận dụng giai đoạn thực tập để thử, và tự hỏi mình thích làm việc với người hay với dữ liệu. Chuyển nhánh sau vài năm là chuyện bình thường nếu giữ được nền chuyên môn vững.
Câu hỏi thường gặp
Học dược ra chỉ làm nhà thuốc à?
Không. Có nhiều nhánh: bệnh viện, sản xuất, kiểm nghiệm, đăng ký thuốc, nghiên cứu, kinh doanh và quản lý.
Nhánh nào phù hợp với người không thích tiếp xúc nhiều?
Kiểm nghiệm, nghiên cứu, đăng ký thuốc hoặc sản xuất thường ít tiếp xúc người bệnh hơn.
Có thể chuyển nhánh sau khi đã đi làm không?
Có, nhiều người chuyển. Kiến thức nền chung giúp việc chuyển đổi khả thi.
Làm sao biết mình hợp nhánh nào?
Tận dụng giai đoạn thực tập, nói chuyện với người đang làm, và thử nghiệm trong những năm đầu.